ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 25 ਮਈ 2026 : ਜੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਅਟੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੂਬੇ ਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਆਪਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਦੂਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਆਪਸ਼ਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਆਪਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਫੰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।”

ਕਿਉਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕੀਮਤਾਂ

ਦੂਬੇ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 20% ਤੋਂ 50% ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, “ਹਾਲਾਤਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।” ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, “ਇਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੀਮਤ ਵਾਧਾ ਅਟੱਲ ਹੈ।”

ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਵਾਧਾ

ਦੂਬੇ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ ਕੀਮਤ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, “ਜੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ।” ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਬੇ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਿਆ ਹੈ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ “ਸਿਰਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਤੇਲ, ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ।”

ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ

ਬੀਪੀਸੀਐਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਊਰਜਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ 20 ਸਪਲਾਈ ਹੱਬਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 40 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।” “ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਭਿੰਨ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।”

ਭਾਰਤ ‘ਚ ਵਧੀ ਹੋਈ ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ

ਦੂਬੇ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੀ ਦੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ… ਹਰੀ ਊਰਜਾ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 200 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਹੁਣ ਹੋਰ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਭਾਰੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਖਰਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਹਰੀ ਊਰਜਾ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।

ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲ

ਦੂਬੇ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕੁੱਲ ਊਰਜਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 7-8% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 15% ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਲ ਹੀ “ਸੀਬੀਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ” ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20% ਈਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ “ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਕਦਮ” ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ “ਪੈਟਰੋਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 20% ਵੱਧ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰੀ ਊਰਜਾ, ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਸਾਡੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਇਹ ਕੁਝ ਕੰਮ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।”